Japie, 6 januari 2005
Sri Lanka Colombo

En Boeddha bleef staan

"Moet ik het kleed even voor je weghalen?" vraagt een officier met glimmende knopen aan me. Hij lacht. Voor me ligt een lijk dat zojuist nog tussen het vuil gevonden is. Een week na de ramp. Gelukkig ligt een kleed over het lijk, maar een voet steekt er nog onderuit. Donkerrood met paarse vlekken. Ik heb er even naar zitten turen terwijl mijn fotograaf kiekjes maakte. De rest hoef ik niet te zien. Wil ik niet zien. "Echt niet?" vraagt die officier nog eens. Ik vraag me af waarom hij niet een groepje soldaten bij elkaar trommelt om eens iets te gaan doen.
Ik sta in het centrum van de Sri Lankaanse kustplaats Galle. Op een ansichtkaartje die ik gekocht ziet het er allemaal anders uit. Het zonnetje schijnt, het stadje is groen en netjes, met naast het cricketstation als grootste attractie een mooi Nederlands Fort (staat er nog). Dat stadionnetje is wel compleet weggevaagd. In plaats daarvan is het centrum bezaaid met bergen vuilnis. Wagens rijden af en aan om vuil te storen. De armste mannen zoeken met mondkapjes in dat vuil naar waardevolle spullen. Ik zie een man die zelfs wat balpennen uit het afval haalt.
Ik was in Sri Lanka voor Nieuwe Revu. Op donderdag sprak ik met Floortje Dessing (Yorin Travel) over de nieuwe trends van 2005. Zie liet even vallen dat ze de volgende dag voor het Rode Kruis naar Sri Lanka ging, als nieuwe ambassadrice. Binnen een paar uur was het geregeld: ik ging mee. Dus zat ik nog ging twaalf uur later in het vliegtuig naar Colombo. En stond ik daar met haar naar een lijk te kijken.
Een bizar idee, dat je daar dan loopt. Overal waar je kijkt is het een puinhoop. Die beelden zie je ook op tv. Stukjes huis, stukjes inboedel, en duizenden Sri Lankanen die daartussen nog iets zoeken. De stank zie je niet, maar daar kun je je wel iets bij voorstellen. En overal waar je kijkt, de beelden van Boeddha blijven staan. Daar kan ik echt niet bij met mijn hoofd.
Eén van de lessen die ik geleerd heb in Sri Lanka: als er een groep mensen bij elkaar ergens naar staat te kijken, is de kans groot dat er een lijk ligt. Nog geen twintig meter naast het lijk, in de zee, is een stuk romp aangespoeld. Zo wit dat het nog nauwelijks op iets menselijks lijkt. Wil je dat soort dingen eigenlijk wel zien? Nee, natuurlijk niet. Ja, natuurlijk wel. En iets daartussenin. Natuurlijk is het gruwelijk, maar ik was daar ook als journalist. Dat hoort er bij.
Eigenlijk zou ik willen dat ik een positief gevoel over heb gehouden aan de trip. En dat is aan de ene kant ook wel zo. Vooral aan de eerste dag, ergens tussen Colombo en Galle, toen we met Floortje naar een toeristenoord gingen. Op de bijna onbegaande weg naar het oord zagen we honderden Sri Lankanen aan het werk. Ze lachen, grappen, blijven positief en gaan gewoon weer aan de slag. Maar natuurlijk was er ook die man die radeloos was, in tranen was, en in gebrekkig Engels mij een rondleiding gaf door wat ooit zijn huisje was. Nu lag er een afgebroken been van een Barbie pop in de blubber. En een kinderschoentje. Aangekomen bij het toeristenoord was het ook chaos. Triest: de drie bewakers die tot 2e kerstdag nog een baan hadden, waren er ook. In uniform. Met zaklamp. Er valt alleen vrij weinig te bewaken.
Aan de tweede dag hield ik een ander gevoel over. In Galle is de klap toch nog iets harder aangekomen. En dan die je natuurlijk heel veel mensen hard werken, maar wie je niet ziet, zijn de soldaten. Ok, Sri Lanka heeft nog steeds een probleem met de Tamil Tijgers (dat merkten we ook in de laatste twee dagen, onderweg naar het Noord-Oostelijkere plaatsje Trincomalee, waar om de vijf meter weer een waakpost van het leger was), maar voor de eigen slachtoffers in het zuiden doen ze niks.
Het Rode Kruis gelukkig wel. Ik begreep dat er vanuit Nederland kritiek was geweest op hun hulp, en eerlijk gezegd vind ik ook wel dat er wat dingen moeten veranderen, maar het is niet makkelijk werken in Sri Lanka. Waar de weggetjes smal zijn, de chaos groot en de automobilisten suïcidaal. Er is veel werk te doen, en volgens mij doet Rode Kruis dat goed. De boodschap (je voelt 'm aankomen), stort geld op Giro 555, of gewoon op het Rode Kruis (Giro 22000 in Den Haag), dan komt het misschien nog wel sneller aan.

O ja. Nog een gelukkig nieuwjaar allemaal! Hopelijk wordt een 2004 een stukje gezelliger.

En loopt ff naar de winkel om die Revu te kopen.

Met HalloBuitenland.nl kun je Japie in Sri Lanka echt goedkoop bellen!